Gürcüstan - Cənubi Qafqazın maşın bazarı (fotosessiya)

Ceyhun Əsgərov/AZADİNFORM. Azərbaycanda avtomobili olan və ya məsafələri sürətli və kamfortla qət etmək istəyən hər bir kəs bilir ki, işlənmiş avtomobil almaq üçün Gürcüstana getmək lazımdır.

Bu gün Gürcüstanı əminliklə Cənubi Qafqazın, hətta deyərdim Orta Asiyanın istiqamətləndiyi bir maşın bazarı adlandırmaq olar. ABŞ, Avropa və Yaponiyadan ikinci əl avtomobillərin axışdığı Gürcüstan bu sahədən maksimal gəlir əldə etməyə çalışır. Poti limanına gəmilər vasitəsi ilə gətirilən avtomobillər əvvəllər Tiflisin maşın bazarına axışırdı. Lakin Gürcüstan hakimiyyəti Tiflisin az da olsa inkişaf etdiyini görüb qonşuluqda olan Rustavi şəhərinin inkşafına təkan vermək üçün avtomobil bazarını paytaxtdan köçürüb. İki milyon manata tikilən Rustavi maşın bazarı böyük bir sərgi kompleksini xatırladır. Avtomobillərin yeni sahiblərini tapmaq açıq hava altında dayandığı minlərlə kvadrat metrlik avtodayanacaqlar və Fastfood-lar. Düzdü burada yeni avtomobil satan bir, iki kiçik avtosalon da var. Amma gəlin özümüzü aldatmayaq, yeni avtomobil burada aktual deyil. İkinci əl avtomobillər isə göz oxşayır. Cəmi 10 000 kilometr sürüşü olan avtomobillərdən tutmuş 200 000 kilometr asfalt görmüş avtomobillərə kimi, istənilən modeli burada tapmaq olar. Qiymətlərə gəlincə, Bakıdan gələn bir insan onları görəndə ürəyi açılır. Sonradan fikirləşəndə ki, 10 000 dollara  avtomobil alıb Azərbaycanda 4000-5000 manat gömrük rüsumu ödəməlisən, həvəsdən əsər əlamət qalmır. Gürcüstandan ikinci əl avtomobil almağın digər tərəfi də var. Bu avtomobilin ABŞ-da suda batması və yaxud Almaniya avtobanlarında ağır yol qəzasına uğradığı ehtimalı çox böyükdür. Hətta deyərdim 80 faiz. Bəli, Gürcüstana gətirilən 2-ci əl avtomobillərin məhz 80 faizinin tarixçəsi ürək açan deyil. Üzdən iraq vəziyyətdə Potiya gətirilən avtomobillər ya burada ya da ki, Gürcüstanın digər bölgələrindən, həmçinin azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Marneuli və Qardabani rayonlarında vizual olaraq abıra gətirilir və bazara çıxarılır.
Düzdü, elə Rustavi maşın bazarında dəmirçi, çilingər boksları var, burada avtomobili yoxlatdırmaq olar. Lakin kim sizə zəmanət verəcək ki, gürcü gürcünün ayağını bastalayar? Butün bu ehtimal və təhlükələrə baxmayaraq, Gürcüstan yeni imicdə -  maşın bazarı imicində inkişaf edir.
Baxmayaraq ki, müəyyən çətinliklər də var, geriləmələr də. Qlobal maliyyə böhranı bu sahədən də yan keçmədi. Gürcüstan ikinci əl avtomobillərin satışında Qazaxıstana böyük ümidlər bəsləyirdi. Və ikinci əl bahalı avtomobillər böyük həcmlərlə Gürcüstandan Qazaxıstana ixrac olunurdu da. Hətta Rustavidə qazaxıstanlı alıcıya istiqamətlənmiş yeni, daha kiçik maşın bazarları da açılıb. Lakin Qazaxıstan hökuməti gömrük rüsumunu birə beş artırandan sonra Gürcüstanda bir dənə də olsun avtomobil alan qazaxıstanlı tapmaq olmaz. Digər tərəfdən Gürcüstandan Azərbaycana ixrac olunan avtomobillərin də sayında azalma var. Əgər 2008-ci ildə Azərbaycana idxal olunan 90 min avtomobildən az-çox üçdə ikisi Gürcüstandan ikinci əl avtomobillər idisə, 2009-cu ildə bu rəqəm 60 min olub. Gürcüstandan Ermənistana da avtomobillər aparılır. Lakin bu rəqəm ildə 5-6 mindən çox deyil. Qlobal maliyyə böhranı üzündən Gürcüstandan ikinci əl avtomobillərin ixracı azalsa da, Gürcüstan çıxış yolunu tapıb. Bu gün Gürcüstan yalnız Cənubi Qafqazın maşın bazarı deyil, həm də “ölüxana”sıdır. “Ölüxana”-ikinci əl avtomobil hissələrinin satış yeridir. Hələlik bu “ölüxana”lar Tiflisdə yerləşir. Yavaş-yavaş onların da Rustaviyə göçürülməsi planlaşdırılır. Hələlik isə “Elavi” və “Isani” “ölüxanaları”nın  darısqal və avtomobil hissələri ilə dolu dəhlizlərində istənilən avtomobilin istənilən hissəsini tapmaq olar. Sizə burda həmin hissənin işlək vəziyyətdə olmasına dair zəmanət də verəcəklər. Lakin inanmayın, bu zəmanət 5 qəpiyə də dəyməz. Lakin burada ilin istənilən vaxtında Azərbaycan dövlət nömrə nişanlı avtomobillər qaynaşır. Niyə? Çünki istər işlənmiş, istərsə də yeni avtomobil hissələri Bakıdakından ən azı 2, ən çoxu 4 dəfə ucuzdur. Bəli, fərq bu qədərdir. Odur ki, dünyadan xəbəri olan avtomobil həvəskarlarımız Azərbaycanda od tutub yanan avtomobil hissələrini almaq yerinə ildə bir dəfə Gürcüstana gəlib maşınlarını sazlayırlar.